درک پدیدارشناسانه از الگوی رفتاری و نحوه ارتباط نوجوانان در اینستاگرام

در مطلب پیشین درباره تاثیر فضای مجازی در دیالکتیک هویت ملی و جهانی صحبت کردیم. یکی از مباحث اشاره شده در این رابطه، این بود که فضای مجازی به واسطه ایجاد ارتباط تسهیل شده تر به نسبت فضای واقعی با بیرون از فضای معرفتی گروه های اجتماعی (خواه قومی، خواه ملی، خواه هویت گروهیِ دیگر) یک نوع روابط بین فرهنگی را موجب می شود و حساسیت های بین فرهنگی را کاهش می دهد. اما در انتهای بحث به این نکته نیز اشاره شد که فضای ارتباطی که فضای مجازی در اختیار کاربرانش قرار می دهد، به موجب همان مسئلهی تسهیلگری نسبت به ایجاد ارتباط، فضای معرفتی درون فرهنگی را هم تقویت و تثبیت می کند. از میان دیالکتیک این دو فرایند، سنتز معرفتیِ فرد شکل می گیرد.

در این وضعیت اگر یک گروه سنی خاص را به عنوان یک گروه اجتماعیِ دارای هویت-در یک ساحت کلی- نسبتاً انسجام یافته در نظر بگیریم، افراد داخل در این گروه اجتماعی طی تعاملات خود با یکدیگر به یک نوع خاصِ نحوه ارتباط با یکدیگر، دست پیدا میکنند. در واقع -همانطور که پیشتر گفته شد- به واسطه ارتباطات درون گروهیِ همسالان این نوع ارتباط خاص در تعاملات اجتماعیِ آن گروه، تثبیت و تقویت می شود. در این وضعیت، فضای مجازی به عنوان سرعت دهنده به تقویت چنین الگوهای رفتاریِ درون گروهی عمل می کند؛ این در حالی ست که همین فضا به درک الگوهای رفتاری دیگر گروه های اجتماعی و فرهنگی نیز کمک می کند و در مقابل باعث تضعیف الگوهای درون گروهی می شود؛ که در رفت و برگشت این دو فرایند، نهایتاً سنتز معرفتی شکل می گیرد.

این نوع خاصِ ارتباط که از آن صحبت شد، در بسیاری اوقات نسبتی با یک گروه سنیِ دیگر در همان موقعیت زمانی جغرافیایی ندارد و می تواند این گونه ارتباط، توسط گروه سنیِ ثانویه، به طور کلی نحوه ارتباطیِ عجیبی تصور شود یا به عنوان دیگری در مقابل نحوه ارتباط خودی فرض شود.

این مسئله ای ست که برای من به عنوان عضوی از یک گروه سنی اجتماعی پیش آمد. من همواره درگیر تعاملات با گروه همسالان خود بوده ام و در سال های اخیر کمتر ارتباط با گروه سنی نوجوان داشته ام. در این وضعیت زمانی که به واسطه استفاده از شبکه های اجتماعی و یک موقعیت کاری، با افرادی از گروه های سنی نوجوان در شبکه های اجتماعی مواجهه پیدا کردم؛ الگوهای رفتاریِ و ارتباطیِ آنها برای من بسیاری تعجب برانگیز بود. جالب اینجاست که در یک سری از مولفه ها حتی کسانی که در فضای واقعی با افراد نوجوان تعامل داشتند، از نحوه رفتار نوجوانان و فرهنگ تعاملات آنها در فضای مجازی تعجب می کردند.

این مسئله ای شد که در پست حاضر به نحوه ارتباط کاربران نوجوان در اینستاگرام بپردازم و تلاش کنم این پدیده ارتباطی را درک کنم و به شناختی از تفاوت بین نسلی در حوزه ارتباطات در شبکه های اجتماعی برسم.

جهت انجام این مطالعه با استفاده از روش گلوله برفی نمونه های مورد مطالعه از میان صفحات اجتماعیِ دختران و پسران انتخاب شدند، سپس از زوایای مختلف سعی شد که به درکی از نحوه ارتباط کاربران، به عنوان «کاربر مخاطب» یا به عنوان «کاربر منتشر کننده» برسم.

مجموعاً 12 صفحه اینستاگرام مورد مطالعه قرار گرفتند که از این میان 6 صفحه مربوط به دختران نوجوان و 6 صفحه مربوط به پسران نوجوان می باشد. در ادامه به بیان بعضی مشخصه های ارتباطیِ و فرهنگیِ نوجوانان ایرانی در اینستاگرام می پردازم.

نگارش متن انگلیسی/ نگارش فارسی به صورت فینگیلیش(کامنت/ توضیح پست/ بیو):

عموم متن هایی که توسط کاربرِ منتشر کننده و کاربرِ مخاطب در صفحات منتشر می شود، یا به صورت fingilish نگارش شده است و یا به زبان انگلیسی ست. به نظر می رسد یکی از دلایل این مسئله شخصیتی ست که به لحاظ معرفت های حاضر در جامعه برای استفاده از زبان انگلیسی در نظر گرفته می شود و افراد استفاده کننده از آن دارای شانیت اجتماعی تلقی می شوند.

استفاده از خلاصه کلمات(کامنت/ توضیح پست/ بیو):

استفاده از خلاصه کلمات (مانند prfct به جای perfect) در تبادل ارتباطی میان نوجوان در صفحه های اینستاگرام به حدی بالاست که بر استفاده کاربران از قالب کامل کلمات کامل پیشی می گیرد. به نظر می رسد این خصیصه با توجه به ساختار شبکه های اجتماعی و بالاخص ساختار گروه های سنی نوجوان و ساختارشکن نسبت به رویه های رسمی و قالب های رسمی، شکل گرفته باشد.

نگارش متن بسیار کوتاه(کامنت/ توضیح پست/ بیو):

علاوه بر استفاده کاربران از خلاصه کلمات، کاربران نوجوان اینستاگرام، متن های بسیار کوتاهی، چه به عنوان کامنت یا به عنوان توضیح پست انتشاری، یا در بخش بیو به عنوان توضیح کلیت صفحه می نویسند. متن های بلند به عنوان کامنت یا گفتگوی جدی یا نیمه بلند به هیچ عنوان در مطالب انتشاری یا کامنت ها دیده نمی شود.

استفاده فراوان از EMOJIS برای بیان مطلب (کامنت/ توضیح پست/ بیو):

یکی از مهمترین مشخصه های گفتگوی نوجوانانه، استفاده از EMOJIS هاست... به نحوی که بعضا بیش از آنکه -بالاخص در کامنت ها- کلمه بینید EMOJIS مشاهده می کنید. به نظر می رسد استفاده از این نوع قالب گفتگو با توجه همان خصیصه خلاصه نویسی باشد.

پنهان کردن صورت (عموما در میان دختران):

در بسیاری از پست ها میان کاربران نوجوان، افراد صورت خود را به نحوی می پوشانند. این مسئله در میان دختران نوجوان شایع تر است. این کار با استفاده از EMOJIS ها یا گرفتن دست جلوی صورت یا گرفتن موبایل جلوی صورت یا پریشان کردن مو و قرار دادن آن بر روی صورت انجام می شود. این مسئله در مین کاربران پسر نیز مشاهده می شود اما در نسبتی بسیار کمتر از دختران.

استفاده از اسم مستعار:

استفاده از اسم مستعار برای نام صفحه شخصی در میان این گروه سنی بسیار شایع است. معمولا این نام به صورت تلفیقی از بخش اول نام فرد و عبارتی دیگر اسنتخاب می شود.

با توجه به درک خصیصه های فوق در نحوه تعاملات نوجوانان در اینستاگرام، به نظر می رسد دو معرفت خلاصه نویسی و نگارش رمزی -که آن هم با خلاصه نویسی ارتباط دارد- در شکل گیری این الگوی ارتباط موثر بوده است.

برچسبها: نوجوان , اینستاگرام , فرهنگ , مجازی

تفاوت سرمایه های اجتماعی در شبکه های سنتی و مجازی...