ثانیه شماری فرهنگ در میان خرده فرهنگ های سطحی شده

در این نوشتار قصد پاسخ به این سوال را داریم که، با توجه به گسترش فضای مجازی و تاثیر آن در فضای واقعی، و تغییرات بنیادین ساختار فرهنگ">فرهنگ در فضای مجازی، در مجموعِ این تغییرات، نهایتاً مفهوم فرهنگ چه تغییری کرده است و اگر بخواهیم درباره آن به تعریف جدیدی برسیم، آن تعریف چیست؟

برای فهم بازتعریف فرهنگ با توجه به تغییرات فوق، لازم است ابتدا به درکی از ماهیت و چیستی فضای مجازی برسیم. فضای مجازی ماهیتاً یک فضا و بستر ارتباطی ست که در بستر این ارتباطات کاربرانِ این فضا به مبادله فرهنگی (مانند ارتباط میان فرهنگ های مختلف و گفتگو میان کاربران درباره موضوعات مختلف و با فرهنگ های متفاوت و شناخت فرهنگ ها)، مبادله تجاری (مانند خرید و فروش و یا تبلیغ آنلاین)، مبادله سیاسی (مانند کارکرد توئیتر برای کارگزاران سیاسی) و ...می پردازند. با توجه به غلبه چنین ماهیتی بر فضای مجازی و عناصر هویتیِ دیگرِ این فضا که به طور افسانه ای، راه های ارتباطیِ میان جهان های مختلف را گشوده است، می توان به ماهیت ارتباطیِ فضای مجازی پی برد. در ادامه باید به درک تاثیر گسترش ارتباطات -به عنوان وجه اصلیِ فضای مجازی- بر فرهنگ پرداخت.

اگر به ارتباطات به عنوان فرایند تولید اجتماعی معنا نگاه کنیم، و فرهنگ را به عنوان معانی حاضر در اجتماع در نظر بگیریم، عملاً به درک تغییراتی که فضای مجازی در مفهوم فرهنگ می رسیم. ارتباطات عامل تغییرات فرهنگ است، بنابر این تغییرات، هر چه ارتباطات گسترش پیدا کند، فرهنگ با تغییرات بیشتری مواجه می شود. در این وضعیت اگر سرعت تبادل معانی و تولید معنا در جامعه ای به کندی صورت گیرد، منجر به رکود فرهنگی و عدم پیشرفت معرفتیِ جامعه می شود. در مقابل، در صورتی که ارتباطات در جامعه ای به سرعت در حال گردش و رفت و برگشت باشد، فرهنگ آن جامعه مدام در گردش و تغییر بوده، و ثبات و عمق خود را از دست می دهد. در این حال گسترش افسانه ایِ فضای دوم و به تبع آن افزایش ارتباطات، یکی از مهمترین نتایجی که به دنبال داشته است، بی ثبات کردن فرهنگ و تبدیل فرهنگ از وضعیت ساعت شمار به ثانیه شمار است. دیگر از فرهنگ های پایدار و سنت های عمیق کمتر می توان صحبت کرد و از فرهنگ های لحظه ای و در سطح سخن گفته می شود. در عین حال خرده فرهنگ ها بر کلان فرهنگ ها غلبه کرده و در کنار این رخداد، یک کلان فرهنگ جهانیِ مبتنی بر تساهل و مدارا و قبول فرهنگ های کوچک و خرده فرهنگ ایجاد شده است.

^{تعریف فرهنگ از یک فرهنگ ساعت شمار به فرهنگ ثانیه شمار تغییر کرده است}

اگر بخواهیم با توجه به مطالب پیش گفته به یک جمع بندی از تعریف فرهنگ دست یابیم، می توانیم بگوییم، فرهنگ با توجه به فضای دو جهانی شدن و تغییرات گسترده آن و تغییرات بنیادینی که به واسطه فضای مجازی در آن صورت گرفته است، به فرهنگ لحظه ای، خرده فرهنگ محور و در سطح و نه در عمق بدل شده است. دیگر نمی توان به فرهنگ به عنوان تنها معانی با ثبات یک جامعه نگاه کرد بلکه بیش از آنکه ثبات در آن نقش داشته باشد، سرعت تغییر در آن نقش بازی می کند و بیش از آنکه کلان باشد، به علت ایجاد شقوق مختلف در آن، خرد است و در عین حال که خرد است، عام نیز هست و در یک کلیت متساهلانه، همه خرد ها در زیر یک کلیتِ جهانی قرار گرفته اند.
با توجه به تحقق چنین تعریفی از فرهنگ، پژوهش در فرهنگ نیز لازم به تغییراتی بنا به این فضا است. سرعت دهندگی به مطالعه فرهنگ و تاثیرات ارتباطات در آن، لازم است مورد توجه پژوهشگران حوزه فرهنگ و ارتباطات قرار گیرد. این مسئله در روش های مطالعهی این دو حوزه نیز بروز پیدا می کند. یکی از موقعیت هایی که در این فضا می تواند قابل استفاده باشد، استفاده از رقومی شدن اطلاعات در فضای مجازی ست. با توجه به هر چه نزدیک تر شدن کنش های اجتماعی در فضای واقعی به کنش های اجتماعی در فضای مجازی، می توان با مطالعه فضای مجازی، مطالعات قابل تعمیم تری در فضای مجازی انجام داد. در این موقعیت استفاده از داده های عظیم (BIG DATA) یکی از فرصت هایی ست که رقومی شدن اطلاعات در فضای مجازی در اختیار ما قرار داده است. با استفاده از روش های مطالعه در این حوزه می توان حجم عظیمی از داده ها را با سرعت بیشتری به تحلیل رساند و روند تغییرات فرهنگی را بهتر درک کرد.

برچسبها: فرهنگ , فضای مجازی , بیگ دیتا , خرده فرهنگ , ثانیه شماری

تفاوت سرمایه های اجتماعی در شبکه های سنتی و مجازی...